तनावकाबीच अमेरिका–रुस अन्तरिक्ष सहकार्य निरन्तर

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसन (आइएसएस)का लागि अमेरिकी–रुसी टोलीको निर्धारित प्रक्षेपणमा सहभागी हुन नासाका प्रशासक जेरेड आइज्याकम्यानले काजकिस्तानस्थित रुसद्वारा सञ्चालित बैकोनुर अन्तरिक्ष प्रक्षेपण केन्द्रको भ्रमण गर्नुभएको छ ।

बैकोनुर कोस्मोड्रोममा नासा प्रमुखको यो भ्रमण झण्डै आठ वर्षयताकै पहिलो हो । युक्रेनमा रुसको सैन्य कारबाहीपछि अमेरिका–रुस सम्बन्धमा तनाव कायम रहे पनि अन्तरिक्ष क्षेत्रमा दुवै देशबीच सहकार्य निरन्तर रहेको सङ्केतका रूपमा यो भ्रमणलाई हेरिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका  छन् ।

शीतयुद्धका बेला अन्तरिक्ष प्रतिस्पर्धामा रहेका अमेरिका र रुसले अहिले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसनसहित विभिन्न परियोजनामा सहकार्य गर्दै आएका छन् । सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमा सैन्य कारबाही शुरु गरेपछि दुई देशबीच राजनीतिक तनाव बढे पनि अन्तरिक्ष क्षेत्रमा सहकार्य भने निरन्तर जारी रहेको छ ।

अन्तरिक्ष यात्रीको टोलीसँगको भेटमा आइज्याकम्यानले मिसनको तयारीमा सहयोग गरेको भन्दै रुसको सरकारी अन्तरिक्ष संस्था ‘रोस्कोस्मोस’प्रति धन्यवाद व्यक्त गर्नुभयो । नासाका अन्तरिक्ष यात्री अनिल मेनन तथा रुसी अन्तरिक्ष यात्री प्योत्र डुब्रोभ र अन्ना किकिना सोयुज एमएस–२९ यानमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसन जाने तयारीमा हुनुहुन्छ  । उहाँहरूले अन्तरिक्ष स्टेसनमा करिब आठ महिना बिताउनुहुनेछ ।

नासाको चन्द्र अनुसन्धानसम्बन्धी ‘आर्टेमिस’ कार्यक्रममा रुसको सम्भावित सहभागिताजस्ता ठूला सहकार्यका योजना भने अघि बढ्न सकेका छैनन् ।

पश्चिमी प्रतिबन्धका कारण रुसले चीनसँग अन्तरिक्ष तथा अन्य प्रविधि क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गरिरहेको छ । रोस्कोस्मोसले आगामी चन्द्र अभियानका लागि चीनसँग सहकार्य शुरु गरेको जनाएको छ ।

खबरपाटी