गण्डकी विश्वविद्यालयको उपकुलपति नियुक्तिमा अन्योल, दीक्षान्त समारोह संकटमा

पोखरा — गण्डकी विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा.डा. नवराज देवकोटाको कार्यकाल सकिनै लाग्दा उनको पुनर्नियुक्ति अन्योलमा परेको छ। नियुक्ति प्रक्रियामा देखिएको राजनीतिक हस्तक्षेपका कारण विश्वविद्यालयको पहिलो दीक्षान्त समारोह समेत संकटमा परेको छ।

नेपालका अधिकांश विश्वविद्यालयहरूमा नेतृत्व तहमा हुने नियुक्ति राजनीतिक भागबन्डामा आधारित रहँदै आएको छ। गण्डकी विश्वविद्यालयमा समेत मुख्यमन्त्रीको सिफारिसमा उपकुलपति नियुक्त गरिने प्रावधान छ। तर हालै प्रदेश मन्त्रिपरिषद्ले ऐन संशोधन गरी उपकुलपति नियुक्तिमा सजिलो हस्तक्षेप गर्ने तयारी गरेपछि विद्यार्थी र शिक्षाविद्‌हरूको विरोध चर्किएको छ।

शंका गरिएको छ कि, दलगत पहुँच नभएका तर ऐनमा उल्लेखित मापदण्ड अनुसार योग्य व्यक्तिहरूलाई पन्छाएर दल–सम्बद्ध क्याडरलाई नियुक्त गर्न यस्तो प्रयास गरिएको हो।

प्रा.डा. देवकोटा नेपालकै ख्यातिप्राप्त पशु विज्ञान विज्ञ हुन्। उनले सयौं अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानपत्र प्रकाशित गरेका छन् र गण्डकी विश्वविद्यालयलाई छोटो समयमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्थापित गराएका छन्। उनी “नेपालका उत्कृष्ट शिक्षाविद्” मानिन्छन्। यति प्रशंसायोग्य योगदान हुँदाहुँदै पनि उनको निरन्तरता राजनीतिक समीकरणमा अल्झिएको देखिन्छ।

उता विश्वविद्यालयले यही डिसेम्बरमा पहिलो दीक्षान्त समारोह गर्ने तयारी गरिरहेको छ। तर उपकुलपति नियुक्तिमा ढिलाइ भएमा समारोह प्रभावित हुने निश्चितजस्तै छ। अहिले विज्ञान तथा प्रविधि संकायको डीन पद रिक्त छ भने रजिष्ट्रार पद पनि चाँडै खाली हुने अवस्थामा पुगेको छ। उपकुलपति नहुँदासम्म यस्ता नेतृत्व पदमा नयाँ नियुक्ति अघि बढ्न नसक्ने भएकाले शैक्षिक र प्रशासनिक गतिविधि ठप्प हुने खतरा छ।

शिक्षाविद्हरू यस विषयमा चिन्तित देखिन्छन्। उनीहरू भन्छन्, “विश्वविद्यालयमा योग्य र सक्षम नेतृत्वलाई निरन्तरता दिन नसक्नु शिक्षा प्रणालीको संस्थागत विकासका लागि गम्भीर चुनौती हो।”

अब सम्पूर्ण ध्यान गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीतर्फ केन्द्रित भएको छ। उनी शैक्षिक स्वतन्त्रता र सुधारका पक्षमा उभिएर योग्य नेतृत्वलाई निरन्तरता दिनेछन्, कि फेरि पुरानै भागबन्डा संस्कारलाई दोहोराउनेछन् — प्रश्न यही छ।

खबरपाटी