खोटाङबाट भारत हुँदै नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय होटलको भान्सासम्म आइपुगेका भोलबहादुर विश्वकर्माको यात्रा सीप, अनुशासन र निरन्तर सिकाइको कथा हो। विभिन्न देशका स्वाद र व्यावसायिक पाककलाको अनुभव बटुलेका उनी अहिले भान्साको नेतृत्व गरिरहेका छन्। उनको यात्राले एउटा सम्भावना पनि देखाउँछ—अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र नेपाली मौलिक स्वादलाई जोडेर नेपालको खाद्य पहिचानलाई थप बलियो बनाउन सकिन्छ।
खोटाङको लिकुवापोखरीमा जन्मिएका भोलबहादुर विश्वकर्माले करिअरको सुरुआत भारतमा काम खोज्ने क्रममा गरे। सुरुआतमा उनको अगाडि स्पष्ट करिअर योजना थिएन। तर काम गर्दै सिक्ने र अवसरलाई उपयोग गर्ने क्रममा भान्सा उनको व्यावसायिक संसार बन्यो।
तन्दुरी पाककलाले उनलाई आगो, तापक्रम, समय र मसलाको सन्तुलन बुझ्न सिकायो। बटर चिकन, सीख कबाब र दाल मखनीजस्ता भारतीय परिकार तयार गर्ने सीपसँगै उनले व्यावसायिक भान्सामा आवश्यक अनुशासन पनि सिके। परिकार स्वादिलो बनाउनु एउटा पक्ष थियो; हरेक पटक उस्तै गुणस्तर कायम गर्नु, खाद्य सुरक्षा पालना गर्नु र निर्धारित समयमा सेवा दिनु अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष।
उनको पेसागत यात्रा दिल्लीस्थित किइया किनोशबाट अघि बढ्यो। त्यसपछि उनले द वेस्टिन गुडगाउँ, सेराटन हैदराबाद र द डेन बेङ्गलुरुजस्ता होटलमा काम गरे। फरक कार्यस्थलले उनलाई फरक शैलीका भान्सा, पाहुनाका अपेक्षा र व्यवस्थापन प्रणालीसँग परिचित गराए।
द वेस्टिन गुडगाउँमा उनले ३५० देखि ४०० पाहुनासम्मका भोज व्यवस्थापनमा काम गरे। ठूलो सङ्ख्यामा पाहुनालाई खाना उपलब्ध गराउँदा स्वादसँगै समय व्यवस्थापन, सामग्रीको उपलब्धता, सरसफाइ र टोलीबीचको समन्वय उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। त्यहाँ उनको टोलीले खाद्य सुरक्षा परीक्षणमा ९६.७५ प्रतिशत अङ्क प्राप्त गरेको थियो। यो उपलब्धिले व्यावसायिक भान्सामा व्यक्तिगत सीपभन्दा पनि साझा अनुशासन र प्रणालीको महत्त्व देखाउँछ।
भारतको अनुभवदेखि नेपालको व्यावसायिक भान्सासम्म
भारतमा अनुभव बटुलेपछि भोलबहादुर नेपाल फर्किए। १८ फेब्रुअरी २०१९ मा उनी काठमाडौं मेरियट होटलमा सेफ दे पार्टीका रूपमा आबद्ध भए। त्यसपछि डेमी सु सेफ र सु सेफ हुँदै उनको जिम्मेवारी विस्तार भयो।
सन् २०२४ मा उनी हायात प्लेस सोल्टीमोडमा आबद्ध भए, जुन पछि हायात सेन्ट्रिकका रूपमा सञ्चालनमा आयो। त्यहाँ उनले सु सेफबाट सेफ दे कुइजिनसम्मको जिम्मेवारी सम्हाले। हाल उनी फेयरफिल्ड बाई मेरियट काठमाडौंमा हेड सेफका रूपमा कार्यरत छन्।
पद बढ्दै जाँदा सेफको काम पनि बदलिन्छ। सुरुमा परिकार तयार पार्ने सीप प्रमुख हुन्छ; नेतृत्वको तहमा पुगेपछि मेनु, सामग्री, गुणस्तर, खाद्य सुरक्षा र जनशक्ति व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्छ। आफ्नो काम राम्रो गर्नु र पूरै टोलीबाट राम्रो काम गराउन सक्नु फरक क्षमता हुन्।
भोलबहादुरको व्यावसायिक यात्रामा विभिन्न होटलको अनुभवले यही परिवर्तन ल्याएको छ। अहिले उनको जिम्मेवारी भान्सामा स्वाद कायम राख्नुमा मात्र सीमित छैन; टोलीले एकरूप गुणस्तरका साथ काम गर्न सक्ने वातावरण बनाउनु पनि त्यसको हिस्सा हो।
नेपाली स्वादमा सम्भावनाको खोजी
नेपालको खानामा भौगोलिक र सांस्कृतिक विविधता छ। मुस्ताङको आलु, टिमुरको विशिष्ट स्वाद र मःमजस्ता परिकारले नेपाली खानाको आफ्नै पहिचान प्रस्तुत गर्छन्। यस्ता स्थानीय सामग्री र परिकारलाई व्यावसायिक होटलको मेनुमा प्रभावकारी ढङ्गले समेट्न सके नेपाली खानालाई नयाँ दर्शक र उपभोक्तासम्म पुर्याउन सकिन्छ।
भोलबहादुरको अनुभव भारतीय परिकारदेखि नेपाली स्वादसम्म फैलिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय होटलमा काम गर्दा उनले स्वादसँगै प्रस्तुति, गुणस्तर र खाद्य सुरक्षाको महत्त्व बुझेका छन्। यस्ता अनुभवलाई स्थानीय सामग्रीको प्रयोगसँग जोड्न सके नेपाली परिकारलाई आधुनिक आतिथ्य सेवामा थप व्यवस्थित ढङ्गले प्रस्तुत गर्ने सम्भावना रहन्छ।
यसका लागि परिकारको नाम मेनुमा राख्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। सामग्रीको नियमित आपूर्ति, गुणस्तर, स्वादको एकरूपता र पकाउने विधिमा ध्यान दिनुपर्छ। स्थानीय किसान र उत्पादकसँग होटलको सम्बन्ध बलियो हुन सके स्थानीय उत्पादनले बजार पाउने र पाहुनाले मौलिक स्वाद अनुभव गर्ने अवसर बढ्न सक्छ।
नेपालको पर्यटनमा प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको चर्चा धेरै हुन्छ। तर खानाले पनि पर्यटकको अनुभवलाई विशिष्ट बनाउन सक्छ। नेपाली सामग्री र परिकारलाई व्यावसायिक मापदण्डअनुसार प्रस्तुत गर्ने प्रयासले स्थानीय खाद्य संस्कृतिको पहिचान विस्तार गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
अनुभवसँगै सिकाइको निरन्तरता
लामो व्यावहारिक अनुभव हासिल गरे पनि भोलबहादुरले औपचारिक सीप विकासलाई निरन्तरता दिएका छन्। सन् २०२६ मा उनले प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सीटीईभीटी) अन्तर्गत राष्ट्रिय सीप परीक्षण बोर्डबाट खाद्य उत्पादनसम्बन्धी राष्ट्रिय सीप प्रमाणपत्र प्राप्त गरे।
उनले स्कटिस हस्पिटालिटी एकेडेमीमार्फत खाद्य स्वच्छता र जोखिम विश्लेषण तथा महत्त्वपूर्ण नियन्त्रण बिन्दु (एचएसीसीपी) सम्बन्धी व्यवस्थापन तहको तालिम पूरा गरेका छन्। साथै, स्टारसेफ हस्पिटालिटीबाट व्यावसायिक सेफ प्रशिक्षक तथा सल्लाहकारसम्बन्धी प्रमाणपत्र पनि प्राप्त गरेका छन्। मेरियट प्रणालीअन्तर्गत उनले ब्रिलियन्ट एक्जिक्युटिभ अफ द मन्थ र क्लिनलिनेस च्याम्पियनको सम्मानसमेत पाएका छन्।
यी उपलब्धिले पाककलामा अनुभवसँगै ज्ञान अद्यावधिक गर्नु र व्यावसायिक मापदण्ड बुझ्नु आवश्यक रहेको देखाउँछन्। होटलको भान्सामा खाद्य सुरक्षा, सरसफाइ र गुणस्तर पाहुनाको विश्वाससँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषय हुन्।
वरिष्ठ सेफको अर्को महत्त्वपूर्ण भूमिका नयाँ पुस्तालाई सिकाउनु हो। भान्सामा काम गर्ने युवा जनशक्तिले सीपसँगै अनुशासन, सहकार्य र जिम्मेवारीबोध सिक्नुपर्छ। अनुभवी सेफले आफ्नो ज्ञान र अभ्यास बाँड्न सके त्यसले व्यक्तिगत टोली मात्र होइन, समग्र आतिथ्य क्षेत्रको दक्षता बढाउन सहयोग गर्न सक्छ।
पदभन्दा परको यात्रा
खोटाङबाट भारत हुँदै नेपालको होटल उद्योगमा नेतृत्वको भूमिकासम्म आइपुगेका भोलबहादुर विश्वकर्माको यात्रा अवसरलाई उपयोग गर्दै सीप विकास गर्ने उदाहरण हो। तन्दुरी पाककलाबाट सुरु भएको उनको व्यावसायिक अनुभवले उनलाई विभिन्न परिकार, कार्यप्रणाली र व्यवस्थापन शैलीसँग परिचित गराएको छ।
तर उनको यात्राको सम्भावना पद र प्रतिष्ठामा मात्र सीमित छैन। अन्तर्राष्ट्रिय होटलमा बटुलेको अनुभवलाई नेपाली स्वाद, स्थानीय उत्पादन र नयाँ पुस्ताको सीप विकाससँग जोड्न सकिए त्यसले अझ फराकिलो योगदान दिन सक्छ।
एउटा राम्रो परिकार तयार पार्न सामग्री, सीप र समयको सन्तुलन चाहिन्छ। त्यस्तै, नेपाली खानालाई बलियो व्यावसायिक पहिचान दिन स्थानीय स्वादको सम्मान, गुणस्तरप्रतिको प्रतिबद्धता र बजारसँगको सम्बन्ध आवश्यक हुन्छ। भोलबहादुरको यात्रा यही सम्भावनालाई सम्झाउने एउटा कथा हो—जहाँ भान्सा केवल रोजगारीको ठाउँ होइन, सीप विकास र नेपाली स्वादलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने माध्यम पनि बन्न सक्छ।