रसुवा–नुवाकोट बाढीपीडितको साथमा वर्ल्ड भिजन: एक महिनामै ८,६८४ जनासम्म पुग्यो राहत

२५ हजार जनालाई तत्काल राहत, अर्को २० हजारलाई पुनर्निर्माणसम्म साथ दिने लक्ष्य; एक वर्ष चल्ने अभियानमा १० हजार बालबालिका केन्द्रमा

रसुवा–नुवाकोट बाढीपीडितको साथमा वर्ल्ड भिजन: एक महिनामै ८,६८४ जनासम्म पुग्यो राहत

काठमाडौं, अगस्ट २६ मा हिमनदीसँग सम्बन्धित बरफ–चट्टान पहिरो (आइस–रक एभलान्च) बाट गएको विनाशकारी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, गोरखा र धादिङमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। हजारौंको ज्यान गएको, धेरै बेपत्ता भएको र घरबारविहीन हुनुपरेको यस विपत्तिमा राज्यको उद्धारसँगै मानवीय सहयोग संस्थाहरूको भूमिका पनि निर्णायक बनेको छ। यही क्रममा वर्ल्ड भिजन इन्टरनेसनल नेपालले विपत्ता भएको २८ दिनभित्र (अगस्ट २६ देखि सेप्टेम्बर २३ सम्म) ८,६८४ जनासम्म राहत पुर्‍याएको जनाएको छ, जसमा ३,५२१ बालबालिका र अपांगता भएका २५८ व्यक्ति समावेश छन्।

क्षतिको चित्र: आँकडाले भन्छ पीडा

वर्ल्ड भिजनले सेप्टेम्बर २३ मा सार्वजनिक गरेको सातौँ परिस्थिति अद्यावधिक (सिचुएसन अपडेट–७) अनुसार, बाढीबाट १,४१५ जनाको मानवीय क्षति भएको छ भने ५,७८६ जना बेपत्ता वा हिसाब नभएका अवस्थामा छन्। करिब २०,००० घरधुरी प्रभावित भएका छन् र ८४,००० जनालाई सहयोग आवश्यक परेको छ, जसमध्ये २२,००० बालबालिका छन्। ७,५७० भवन क्षतिग्रस्त भएका छन्। (स्रोत: एनडीआरआरएमए, युनिसेफ, ओचा तथा संयुक्त राष्ट्रसंघ)

बाढीको क्षतिको एक झलक

संख्या

मानवीय क्षति

१,४१५

हराइरहेका / बेपत्ता

५,७८६

प्रभावित घरधुरी

२०,०००

सहयोग आवश्यक व्यक्ति

८४,०००

सहयोग आवश्यक बालबालिका

२२,०००

क्षतिग्रस्त भवन

७,५७०

 

टिमुरे, रसुवागढी, स्याब्रुबेसी, त्रिशूली बजार, बेत्रावती र सोलेजस्ता बस्ती सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। घर, बजार, सीमा व्यापार सुविधा, जलविद्युत् आयोजना र प्रसारण संरचना बगाएको छ। ४५ वटा झोलुङ्गे पुल र ३५ वटा सडक पुल भत्किँदा दुर्गम बस्तीसम्मको पहुँच नै कटेको छ।

राहतको सुखद पक्षतर्फ, धादिङ र नुवाकोटमा बेत्रावतीका केही घरधुरी बाहेक विद्युत् आपूर्ति पुनःस्थापना भएको छ। रसुवामा करिब ९० प्रतिशत घरधुरीमा बिजुली फर्किसकेको र ढिलो पुग्ने ठाउँमा सौर्य प्रणालीलगायत वैकल्पिक ऊर्जा वितरण गरिँदै छ। तर प्रभावित जिल्लाहरूमा इन्धनको उपलब्धता सीमित रहेकाले आवागमनको योजना बनाउँदा मौज्दात हेरेर अघि बढ्न आग्रह गरिएको छ।

एक महिनामा के–के पुग्यो?

संस्थाका अनुसार पहिलो चरणमा खाद्यान्न, आश्रय, सरसफाइ र संरक्षणका सामग्री तत्काल वितरण गरिएको छ:

राहत सामग्री / सहयोग

लाभान्वित / परिमाण

आपत्कालीन १५ दिने खाद्य प्याकेज (७५०)

३,७५० जना

आश्रय किट

४५५ जना (१८२ बालबालिकासहित)

सरसफाइ (हाइजिन) किट

२,३२५ जना (९३० बालबालिकासहित)

डिग्निटी किट (महिला तथा किशोरी)

५५९ जना

भान्सा सेट (१६९)

३९५ जना

ओछ्यान सेट (१७२)

८६० जना

बालमैत्री स्थल (२ वटा)

११६ बालबालिका

पानी शुद्धीकरणका एक्वा ट्याब

३३,७०० थान

१,००० लिटर क्षमताका पानी ट्यांकी

५० वटा

 

यसबाहेक, ११० केभीएका २ वटा स्टेबिलाइजर जडान गरिएको छ, जसले करिब २५,००० जना (१०,००० बालबालिकासहित) लाई सुरक्षित खानेपानीमा सहयोग पुर्‍याउने संस्थाको दाबी छ। रसुवाको उत्तरगया र गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकामा १ स्वास्थ्य चौकी, १ वडा कार्यालय र २ वटा पालिका कार्यालयगरी ४ संस्थालाई कार्यालय उपकरण उपलब्ध गराइएपछि आवश्यक सेवा पुनः सुचारु हुने आधार बनेको छ। विस्थापित भएर आश्रय केन्द्रमा बसेकाहरूको विस्तृत तथ्यांक सङ्कलनमा स्थानीय सरकारलाई सघाउन ३ जना स्वयंसेवक परिचालन गरिएको छ।

अब के? राहतदेखि पुनर्स्थापनासम्म एक वर्षे योजना

वर्ल्ड भिजन नेपालले प्रतिक्रिया अवधि एक वर्ष तोकेको छ र रसुवा तथा नुवाकोटमा केन्द्रित भएर काम गर्ने जनाएको छ। पहिलो चरण ‘राहत’ मा २५,००० जना (१०,००० बालबालिकासहित) र करिब ५,००० घरधुरीलाई आपत्कालीन खाद्यान्न, आश्रय किट, हाइजिन किट, महिला तथा किशोरीका लागि डिग्निटी किट र मनोसामाजिक सहयोग पुर्‍याउने लक्ष्य छ। दोस्रो चरण ‘पुनःप्राप्ति तथा पुनर्स्थापना’ मा २०,००० जना (८,००० बालबालिकासहित) लाई आश्रय, जीविकोपार्जन र खानेपानी–सरसफाइमा सहयोग गरिनेछ। बालबालिकाको पढाइ पुनः सुरु गराउँदै उनीहरूलाई सामान्य जीवनतर्फ फर्काउने तथा संरक्षण र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच सुनिश्चित गर्ने योजना पनि यसमा समेटिएको छ।

संस्थाले खाद्य, खानेपानी–सरसफाइ, आश्रय, शिक्षा, बाल संरक्षण र स्वास्थ्य तथा पोषण गरी छ वटा क्षेत्रमा काम गर्ने जनाएको छ। अझै २०,००० घरधुरीलाई खाद्य सहायता, ६५,००० जना (१३,००० घरधुरी) लाई आपत्कालीन वाश सहयोग, आयआर्जन तथा जीविकोपार्जन पुनःप्राप्ति, सुरक्षित आवास र बालबालिकासहित वयस्कका लागि परामर्श तथा मानसिक स्वास्थ्य सेवा विस्तारको खाँचो कायमै रहेको अद्यावधिकमा उल्लेख छ।

स्रोत र साझेदारी

आर्थिक स्रोततर्फ वर्ल्ड भिजन नेपालले राष्ट्रिय आपत्कालीन तयारी तथा प्रतिक्रिया कोष (एनईपीआरएफ) बाट अमेरिकी डलर १ लाख जारी गरेको छ। अस्ट्रेलियाली मानवीय साझेदारी (एएचपी–डीएफएटी) बाट १० लाख अस्ट्रेलियाली डलर (करिब ६,५५,००० अमेरिकी डलर) को सहयोग स्वीकृत भएको छ। साथै ताइवान, सिंगापुर, कोरिया, अस्ट्रेलिया, बेलायत, अमेरिका, न्युजिल्यान्ड, स्विट्जरल्यान्ड, फ्रान्स, जापान र स्पेनका वर्ल्ड भिजन सहयोग कार्यालयहरूले जम्मा २५,६०,७९९ अमेरिकी डलर उपलब्ध गराएका छन्।

प्रभावित जिल्लाहरू संस्थाको हालको कार्यक्षेत्रभन्दा बाहिर पर्ने भए पनि सन् २०१५ को भूकम्प प्रतिकार्यबाट यी क्षेत्रमा कामको अनुभव रहेको संस्थाले जनाएको छ। राहत वितरण स्थानीय साझेदार संस्था किर्डार्क नेपाल र गुड नेबर्स नेपाल (जीएनएन) मार्फत हुनेछ, जसले राष्ट्रिय नियमको पालनासँगै स्थानीय नेतृत्वमा हुने आपत्कालीन प्रतिकार्यलाई बलियो बनाउने संस्थाको भनाइ छ। क्लस्टर तथा अन्तर–निकाय संयन्त्रमार्फत समन्वय गरी दोहोरोपन हटाउने प्रयास पनि भइरहेको छ।

फराकिलो क्षेत्रमा असर

बाढीको असर भोटेकोशी–त्रिशूली नदी प्रणालीको फराकिलो करिडोरमा देखिएको छ। रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन, तनहुँ, मकवानपुर, नवलपरासी पूर्व र नवलपरासी पश्चिम गरी नौ जिल्ला यो करिडोरमा पर्ने अद्यावधिकमा उल्लेख छ।

सरकारी उद्धार अझै जारी रहेको यस घडीमा राहतदेखि पुनर्निर्माणसम्म सरकार, स्थानीय तह र सहयोगी संस्थाहरूबीचको समन्वय नै पीडित परिवारको पुनःस्थापनाको मुख्य आधार बन्ने देखिन्छ।

स्रोत: वर्ल्ड भिजन इन्टरनेसनल नेपाल, ‘नेपाल रसुवा–नुवाकोट फ्ल्यास फ्लड इमर्जेन्सी रेस्पोन्स’ सिचुएसन अपडेट ७ (सेप्टेम्बर २३, २०२६); एनडीआरआरएमए, युनिसेफ, ओचा तथा संयुक्त राष्ट्रसंघका तथ्यांक।

खबरपाटी
खबरपाटी