चन्द्रग्रहणका परम्परा र वैज्ञानिक दृष्टिकोण: के गर्ने, के नगर्ने?

चन्द्रग्रहण आज (मार्च १४) लाग्दै छ । त्यसक्रममा आकाशमा अनौठो दृश्य देखिनेछ । पृथ्वीको छायामा पर्दा चन्द्रमा रातोरातो देखिनेछ ।चन्द्रग्रहणलाई हिन्दू धर्ममा विशेष महत्त्व दिइन्छ, र यस समयमा केहि नियम तथा परम्परागत अभ्यासहरू पालना गर्न सुझाव दिइन्छ। नेपाली समाजमा चन्द्रग्रहणका बेला गरिने र नगर्नु पर्ने केही मुख्य कुराहरू यस्ता छन्:

चन्द्रग्रहणको समयमा गर्न सकिने कार्यहरू:

1. मन्त्र जप र ध्यान – यो समय आध्यात्मिक अभ्यासका लागि लाभदायक मानिन्छ, विशेष गरी भगवानको नाम जप्न र ध्यान गर्न।

2. गङ्गा जल छर्कने – घर वरपर गङ्गा जल छर्केर शुद्ध पार्ने परम्परा छ।

3. स्नान गर्ने – ग्रहण सकिएपछि स्नान गर्नाले पवित्रता प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास छ।

4. दान गर्ने – गरीब तथा ब्राह्मणहरूलाई अन्न, वस्त्र, वा अन्य आवश्यक सामान दान गर्न पुण्य प्राप्त हुन्छ भनिन्छ।

5. तुलसी र अन्य पवित्र वस्तुहरू सुरक्षित राख्ने – ग्रहणको प्रभावबाट खाना तथा जल अशुद्ध नहोस् भनेर तिनीहरूमा तुलसी पात राख्ने गरिन्छ।

गर्न नहुने कार्यहरू:

1. खानपान नगर्ने – ग्रहण अवधिमा भोजन नगर्न सल्लाह दिइन्छ, किनभने ग्रहणको असरले खाना अशुद्ध हुन सक्छ भन्ने मान्यता छ।

2. सुत्न नहुने – ग्रहणको समयमा सुत्न नहुने धार्मिक मान्यता रहेको छ।

3. महिला र गर्भवतीहरूलाई विशेष सावधानी – गर्भवती महिलाहरूलाई ग्रहण हेर्न वा बाहिर निस्कन नहुने मान्यता छ, किनभने यसले शिशुमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने विश्वास छ।

4. धार्मिक कार्य नगर्ने – ग्रहणको समयमा पूजापाठ रोक्ने गरिन्छ, किनभने त्यो समयलाई अशुभ मानिन्छ।

5. धारिलो हतियारको प्रयोग नगर्ने – ग्रहण अवधिमा कैंची, चक्कु जस्ता धारिला हतियार प्रयोग नगर्न सल्लाह दिइन्छ।

ग्रहण समाप्त भएपछि घर सफा गर्ने, गङ्गा जल छर्कने, स्नान गर्ने, र दान गर्ने परम्परा निकै प्रचलित छ। वैज्ञानिक रूपमा हेर्दा यी सबै परम्पराहरू धार्मिक आस्थासँग सम्बन्धित भए पनि सरसफाइ र स्वास्थ्यका हिसाबले पनि महत्वपूर्ण हुन सक्छन्।

खबरपाटी